شيوههاي نوين در آموزش پرستاري
برونر نيز معتقد است ، شاگرد را نبايد در برابر دانستهها قرار داد ، بلكه بايد با مسئله روبرو نمود تا خود به كشف روابط ميان امور و جستجو جهت كسب اطلاعات و راهحل اقدام كند و برنامه آموزشي نيز بايد منظم و سازمان يافته باشد و يادگيرنده را به فعاليت وادارد و موجب ايجاد نگرش و انگيزه مثبت در آنها شود. بسياري از كارشناسان امور تربيتي معتقدند كه افراد نميانديشند مگر اين كه مسئله يا مشكل خاصي پيدا شود و آنان را به تفكر برانگيزد، تفكر و انديشه به شرايط احتياج دارد، در طي فرايند تفكر فرد ميآموزد و اين امر در گرو تفكر در جهت حل مسئله است ] 1 [ .
يادگيري مبتني بر مشكل
يادگيري مبتني بر مشكل يك استراتژي يا شيوه يادگيري و آموزش است كه در داخل گروههاي كوچك فراگيران به رهبري يك مدرس، به اجرا در مي آيد . محور اساسي اين خط مشي، حول و حوش يك سناريوي واقعي باليني ميچرخد كه طي آن شاگردان به طور فعال در فرايند يادگيري مشاركت مي نمايند . اين شيوه آموزشي به شكل خود راهبر (4) بوده و براي حرفههائي كه نيازمند به تفكرات نقد گرايانه ، حل مشكل و آموزش مستمر و مادام العمر و تمرين و تجربه ميباشند، يك روش مفيد خواهد بود.
فراينــــد P.B.L يك خط مشي آموزشي نوين و فراگير
محور است كه يادگيري خود راهبر ، تفكر انتقادي ، خود ارزيابي ، ارتباطات بين فردي و توانائي بدست آوردن راههاي كسب دانش و كاربرد علوم را در ميان فراگيران توسعه ميبخشد ] 1 [ .
اين خط مشي آموزشي بنا بر اولويت در ميان گروههاي كوچك فراگيران كه در يك فرآيند تعاملي در جهت هدايت و درك يك سناريوي واقعي باليني در تعامل هستند ، قابل اجرا خواهد بود.
روش مسئلهاي يا P.B.L. در حقيقت نوعي آماده كردن فراگير است براي زندگي ، زيرا زندگي يـعني مواجـه شدن با مسائل و كوشـش براي حل آن . در اين روش فعاليتهاي آموزشي به گونه اي تنظيم ميشود كه در ذهن فراگير مسئله ايجاد شده و او علاقمند ميشود كه با تلاش خود راه حلي براي آن مسئله پيدا كند. روش مسئله اي ممكن است به صورت فردي يا گروهي اجرا شود و بايد توجه داشت كه اين شيوه به طور كامل با روشهاي سنتي آموزش متـفاوت است. در روشهاي سنتي آموزش كه غالباً مبتني بر سخنراني و معلم محوري ميباشد ، يك سري اطلاعات از قبل نظم و ترتيب يافته براي پر بار شدن علمي فراگيران ارائه ميشود و فقط موجب تقويت حافظه كوتاه مدت فراگير بدون درك مشكل و بكارگيري در يك موقعيت باليني ميشود و در پايان بدليل بيتوجهي در توسعه نيازهاي مهارت ، لياقت و كارائي فراگيران در زمينــه هاي باليني موجب ناتواني آنها در رسيـدگي و پرداختن به مشكلات پيچيده اي در محيطهاي باليني مواجه ميشوند (عدم انطباق تئوري و عملي) ، خواهد شد ] 2 [ .
نتايج مطالعات صورت گرفته در مورد P.B.L. همگي حاكي از آنند كه در اين استراتژي آموزشي، مشكلات واقعي زندگي به عنوان محركي براي فراگيران به منظور يادگيري علوم پايه و علوم باليني و مهــارتهاي حــل مشكل ،مورد استفاده قرار ميگيرد و چهــار فرايند تفكر ، فراينـد مشكل گشائي ، فرايند پرستاري و فرايند گروهي كار كردن طي آن تقويت ميشوند . طي يكي از تحقيقات اخير كه در مورد آموزش مشكل مدار در برنامه آموزشي جديد كانادا انجام شد، دو گروه از فراگيراني كه با شيوه P.B.L. و شيوههاي سنتي آموزش ديده بودند با يكديگر مورد مقايسه قرار گرفتند ، نتايج حاكي از آن بود كه اكثريت فراگيران وجه تمايز اين شيوه آموزشي را با شيوه هاي سنتي و معمولي در فرايند تيمي كاركردن و حل مشكل آن ابراز نمودند و بر اساس نتايج همين تحقيق ، عواملي كه اجراي نقش مربي و در نهايت آموزش P.B.L. را تحت تاثير قرار مي دادند، بزرگ بودن گروه و مهارت و آمادگـي ناكـافي مدرس براي آمـــــوزش P.B.L ذكر كرده اند.
مطالعهاي در سال 2001 تحت عنوان تاثير P.B.L. بر مطالعات دانشگاهي دانشجويان پزشكي با هدف تعيين اثر P.B.L. بر پيشرفت تحصيلي فراگيران در بيمارستان تورنتو (1) صورت گرفت ، طي مطالعه فوق دو گروه از دانشجويان كه آموزش آنها با دو شيوه مختلف P.B.L. و روش سنتي سخنراني انجام شده بود ، مورد مقايسه قرار گرفتند و نتايج تحقيق نشان داد كه فراگيراني كه با شيوه P.B.L. آموزش ديده بودند، از نظر مهارتهاي دركي عميق تر و مهارتهاي شناختي و مهارتهاي باليني (مراقبت از
تاريخچه استفاده از P.B.L.
P.B.L. ريشه در مقررات آموزش پزشكي سال 1960 داشته و طي سي سال گذشته اين روش يادگيري در برخي مدارس علوم بهداشتي مثل پرستاري ، دندانپزشكي ، داروشناسي ، بهداشت همگاني و مهندسي ، حقوق و غيره توسعه يافته است.
آموزشكده پرستاري دانشگاه مك مستر (1) كانادا از سال 1974 به بعد برنامه درسي خود را بر يادگيري مبتني بر مشكل بنا نهاد.
در مك مستر تأكيد بر اين بوده است كه رويكرد يادگيري به صورت P.B.L. ، درگروه كوچك و يادگيري خود راهبر باشد. مك مستر معتقد است يادگيري براي حل حرفه اي پرستاري هم يك فرايند تحقيق است و هم مهارتي است كه به صورت فعاليت مستمر اتفاق مي افتد. اين فرايند ، فراگير محور است و از طريق استدلال قياسي و استقرائي به حل مشكلات باليني ميپردازد ، چنين آموزشي نيازمند دانش ، مهارتها و كيفيتهاي شخصي است.
مدل آموزش پرستاري مك مستر ، به نحوه فهم و ارائه مشكلات مراقبتهاي بهداشتي شكل ميدهد و به اين وسيله دانشجويان را به يادگيري راهنمائي ميكند.
اهداف استراتژي آموزش P.B.L.
• كسب مجموعه ادغام يافته از دانش مربوط به مشكل و متناسب با مشكلات بعدي.
• گسترش يا بكار بستن مهارت هاي مشكل گشائي
• تقويت فرايند تعامل گروهي .
• بازيابي خود راهبر .
• بكارگيري مستدل اطلاعات در يك سناريوي باليني .
• كسب مهارتهايي براي هدايت ، تجزيه و تحليل و نقد و بررسي و ارزشيابي مهارتهاي استدلالي هنگام كار با موقعيتهاي باليني واقعي .
• تلفيق تئوري و عملي با همديگر و تسهيل بكارگيري آن در موقعيتهاي باليني .
روش بكارگيري استراتژي P.B.L.
مراحل كار
• تهيه يك كپي از مورد (2) باليني توسط مدرس براي هر عضو گروه.
• انتخاب يك دبير يا سخنگو (ثبت گزارشهاي بحثهاي گروهي).
• روخواني خط به خط اطلاعات و حقايق موجود دربارة بيمار توسط دبير براي اعضاي گروه.
• ارائه تشخيصهاي مناسب توسط گروه و ثبت آنها.
• تعيين نيازهاي يادگيري فراگيران (با توجه به محدوديتهاي علم و دانش خودشان) توسط خود فراگيران.
• طبقه بندي اطلاعات ثبت شده تحت عنوان آن چيزهايي كه شناخته شده است و آنهايي كه ناشناخته است.
• تعيين و ثبت منابع ضروري براي تأمين نيازهاي يادگيري توسط گروه اعم از كتابخانه ، اينترنت ، افراد كارشناس و غيره.
• دادن يك هفته فرصت مطالعه به اعضاي گروه براي تحقيق مباحث انتخاب شده و سازماندهي مجدد بحث .
• تشكيل جلسات بعدي و ارائه مطالب انتخاب شده و تحقيق شده توسط فراگيران به اعضاي گروه با ذكر منابع مورد استفاده و همچنين با ارائه جزوات آموزشي به ساير اعضاي گروه .
• تلفيق اطلاعات جديد و قديم و بحث بر روي موضوع بيماري براي رسيدن به يك اتفاق نظر و در پايان خلاصهسازي دستورالعملهاي مراقب باليني از بيمار.
منابع لازم جهت اجراي روش P.B.L.
• وجود يك مربي به عنوان راهنماي فرايند گروهي و يكي از اعضاي گروه كوچك.
• وجــود يك مورد واقعي باليني (متناسب با موضوع درست و محتوا و اهداف دوره ) كه توسط مربي معرفي شده و ليستي از مفاهيم يادگيري مفيد و موثر در ارتباط با اعضاي گروه ارائه ميشود.
• تعيين وقت متناسب با موضوع P.B.L. توسط مدرس و ارائه راهنمائيهاي لازم به فراگيران .
• منابع كتابخانه اي ، منابع علمي و تكنولوژي.
• منابع براي اطلاعات شامل مربي ماهر و خبره ، مشاروين ، كتابهاي مرجع (1) ، مجلات واطلاعات كامپيوتري مربوط به مباحث و يا تجارب باليني.
نقش مربي به عنوان رهبر گروه
• مربي به عنوان يك عضو ماهر و تسهيل كننده (2) گروه است.
• وظايف مربي در اجراي روش يادگيري P.B.L. (تعريف اهداف ، موضوعات ، تعيين نقشها و مسئوليتهاي مربي و فراگيران و … )
• تسهيل كننده يادگيري فراگيران در فرايند استدلال باليني.
• تعيين وقت جلسات
• تعيين اهداف فصل
• كمك به فراگيران در تعيين ميزان نيازهاي يادگيري خود
• تشويق فراگيران به تفكر و تامل فعال
• ايجاد فضاي مناسب در حمايت از تغيير ايده ها
• تشويق فراگيران به كسب مهارتهاي تصميم گيري
• تشويق فراگيران به تشريك مساعي با يكديگر
• بحث با فراگيران در مورد فلسفه خود ارزشيابي و بكارگيري معيارهاي ارزشيابي و در نهايت ارزشيابي فراگيران با كمك خود آنها .
نكته مهم: نكته كليدي در اجراي نقش مربي : مربي تسهيل كننده بايد آگاهانه و تدريجي خودش را از تعاملات گروهي كنار كشيده و اجازه دهد كه فراگيران مستقل شوند ] 2،1 [ .
فوايد و محاسن روش يادگيري مبتني بر مشكل
اصولي كه استراتژي P.B.L. از آنها حمايت ميكند، عبارتند از توسعه و تقويت.
• يادگيري خود راهبر.
• تفكر منطقي و انتقادي و علمي (تقويت مهارتهاي خوب فكر كردن).
• مهارتهاي خود ارزشيابي.
• يادگيري مستمر و مداوم.
• فرايند تعامل بين اعضاي گروه و مهارتهاي بحث و گفتگو.
• راههاي كسب دانش جديد و بنا كردن آن بر اطلاعات قبلي و بكارگيري آنها در تجارب آينده.
• ارتباطات شخصي و بين پرسنلي (توسعه مهارتهاي برقراري ارتباط).
• سازماندهي اطلاعات براي بكارگيري در موقعيتهاي باليني آينده.
• تقويت مهارتهاي حل مشكل.
• تعيين نيازهاي آموزشي خود.
• تلفيق تئوري وعملي با يكديگر.
• ارزشيابي بي كفايت دانش توسط خود فراگير.
• تقويت كار گروهي.
• تشريك مساعي با ديگران (شركت در تصميم گيريها).
• تقويت مهارتهاي ارائه مطالب و سخنراني.
• واقع گرايي و ايجاد انگيزش بالا براي فراگيران.
• تقويت مهارتهاي انتقال مفاهيم به ديگران ] 2،1 [ .
محدوديتهاي موجود در اجراي استراتژي P.B.L.
• نسبت به روشهاي سنتي، يادگيري احتياج به زمان بيشتري داشته و براي مربي و هم فراگير وقت گير است.
• احتياج به مربيان با تجربه و آشنا با روش تحقيق دارد .
• نياز به ويژگيهاي خاص فردي ( برقراري ارتباط ، سازگاري با نقش و انگيزه بالا) دارد ] 2،1 [ .
نتيجه گيري
استراتژي P.B.L يك فرايند بيمار محور است كه اساس آن در جهت درك و حل مشكل ميباشد.
شيوة آموزشي فوق از نظر روانشناسي يكي از بهترين روشهاي تربيتي براي ايجاد تفكر علمي و منطقي در فراگيران بوده و از نظر توسعه مهارتهاي حل مشكل منحصر به فرد است.
اين استراتژي از نظر يادگيري اطلاعات جديد و بنا ساختن آن بر اطلاعات و تجارب قبلي فراگيران بسيار مفيد و ثمر بخش بوده و بطور پيشرونده اي مسئوليت پذيري فراگيران را در يادگيري خود راهبر افزايش ميدهد ] 2،1 [ .
در پايان به دو تحقيق كه در سال 1999 انجام شده است، اشاره ميشود:
توسط هرزيگ و آنپتول (1) در دانشكده پزشكي دانشگاه كلن آلمان به تقليد از دانشگاه مك مستر كاندا تحت عنوان بررسي مقايسهاي روش يادگيري مبتني بر شكل P.B.L. با روش يادگيري مبتني بر سخنراني در يك دوره فارماكولوژي پايه انجام شد.
نوع مطالعه: تحقيق مداخلهاي آيندهنگر.
روش مطالعه: براي اولين بار هفت نيمسال تحصيلي روش آموزش P.B.L. در دورههاي فارماكولوژي باليني به جاي روش سنتي سخنراني براي تعدادي از دانشجويان به كار گرفته شد و سپس مطالعه فوق جهت تعيين اثرات اين مداخله انجام شد.
126 دانشجو به شيوة تصادفي از دو گروه انتخاب شدند 63 دانشجو كه با روش P.B.L. آموزش ديده بودند و 63 دانشجويي كه با روش سنتي سخنراني آموزش ديده بودند، نتايج امتحانات فارماكولوژي پايه در دو گروه و همچنين نظرسنجي آنها در مورد اين شيوه آموزشي مورد بررسي ارزيابي قرار گرفت.
يافتهها حاكي از آن بود كه اين روش در انتقال دانش واقعي كاستي نداشته و برتر از روشهاي سنتي بوده است.
فراگيراني كه با شيوه جديد آموزش ديده بودند، ابراز داشتند كه اين يك روش مفيد است و كارايي مطلوبتري نسبت به روش سخنراني دارد. همچنين فراگيران اثرات مثبت استراژي P.B.L. را در استفاده بهينه از منابع يادگيري اضافي، ايجاد خلاقيت، تقويت كار تيمي و تجربه يادگيري لذت بخش را ذكر كردند ] 3 [ .
تحقيق ديگري در سال 1999 در يك دانشكده پرستاري در مصر انجام شد.
نمونهها: 106 نفر از دانشجويان سال سوم دوره ليسانس پرستاري كه مشغول گذراندن دوره بهداشت مادران و نوزادان بودند، انتخاب شدند.
هدف پژوهش: تعيين مقايسهاي كارايي دو روش آموزشي سخنراني محور و P.B.L.
نوع مطالعه:
نيمه تجربي، مداخلهاي با تشكيل گروهها به طور غير همزمان.
دو گروه مساوي تشكيل شد. براي آموزش يك گروه از فرآيند P.B.L. و گروه ديگر از روش سنتي سخنراني محور استفاده گرديد.
در پايان هر دوره ، سه برايند، مورد ارزشيابي و تجزيه و تحليل قرار گرفت:
1.ارزشيابي نقش مربي توسط فراگيران.
2.ميانگين نمرات كسب شده توسط فراگيران در امتحانات پايان دوره.
3.ارزشيابي دوره توسط فراگيران از نظر ميزان رضايتمندي از دوره و ... .
يافتهها نشان داد گروهي كه با روش P.B.L. آموزش ديده بودند، در تجزيه و تحليل هرسه برايند فوق امتيازات بالاتري نسبت به گروه مقابل داشتند ] 5 [ .
شرح مختصر يك بيمار بر اساس يادگيري مشكل مدار
نام : آقاي احمدي
آقاي احمدي 68 ساله اهل تهران بدنبال صدمه اي دچار زخم پاي چپ شده و توسط پزشكي به مركز خدمات بهداشتي شما ارجاع داده شده است .
سوابق پزشكي مهم ايشان عبارت است از :
• ديابت قندي
• هيپرتانسيون
• نقرس .
ديابت او با داروي خوراكي پايين آورنده قند خون و محدوديت رژيمي (1800 كالري) درمان ميشود. او همچنين نوروپاتي دو طرفه محيطي از هفت سال پيش دارد. او در انجام برخي از فعاليتهاي روزمره زندگي مستقل است مثل رانندگي و غيره.
درمانهاي اخير
• تعويض پانسمان روزانه از نوع پانسمان مرطوب.
• كلروپرومايد (1) صد ميلي گرم خوراكي دو بار در روز.
• آلوپورينول (2) سيصد ميلي گرم خوراكي روزانه دو بار در روز.
• كاپتوپريل (3) 25 ميلي گرم خوراكي Bid .
طي اولين ملاقات پرستار با آقاي احمدي اين اطلاعات بدست مي آيد:
• بازنشسته ، همسر فوت كرده ، زندگي به تنهايي در يك آپارتمان در شهر ، داراي دو فرزند كه دور از ايشان زندگي ميكنند ، داراي دوستان و همسايگان فراوان ، پانزده سال پيش سيگاري بوده است ، در حاضر گاهگاهي تنباكو مصرف ميكند.
وقتي پرستار به ملاقات آقاي احمدي مي رود متوجه ميشود كه ايشان پاي زخمي خود را در آب و سركه خيسانده است و در جواب سوال پرستار در مورد اين نوع درمان زخم پايش ميگويد كه ً همسايه من زخمي مشابه زخم من در پاشنه پايش داشت كه با اين روش خوب شد.
آقاي احمدي زخمي در قسمت دورسال (4) پاي چپش وجود دارد كه يك ماه قبل به دنبال خراش پاشنه پايش توسط جسم خارجي در داخل كفش وي ايجاد شده است.
زخم وي ترشح چركي سفيد داشته و اطراف زخم متورم، قرمز و در لمس دردناك است.
او ميگويد هرگز فكر نمي كردم كه بايد قند خونم را كنترل كنم و شيريني زياد نخورم.
نتيجه كنترل تصادفي قند خون بيمار توسط پرستار 188 ميلي گرم در دسي ليتر بوده است.
علائم حياتي : BP: 170/90 R=20 P=88 T=37 ![]()
![]()
![]()
آقاي احمدي تا حدودي مشكل شنوايي دارد ، بسيار بدقواره و دست و پا چلفتي راه مي رود و اذعان ميكند «بعد از مرگ همسرم در بهار گذشته ديگر نتوانستم خوب راه بروم».
بعد از چند هفته مراقبت از آقاي احمدي ، زخم او هنوز برطرف نشده ، بلكه از نظر عمق و اندازه نيز افزايش يافته است و پزشك دستور پانسمان هيدروكلوئيد روزي دو بار را داده است.
بررسي اخير :
BS:244 mg/dl BP=166/94 R=18 P=66 T=37.3
آقاي احمدي در مورد مرگ همسرش با پرستارصحبت ميكند.
همسايه او به پرستار مي گويد كه وي هرگز از خانه بيرون نمي آيد و هميشه در صندلي آشپزخانه مي نشيند و به تنهايي در تاريكي به سر مي برد و شبها به اتاق خواب خود نمي رود.
همسايه بيان مي كند كه هميشه همسر وي كارهاي مربوط به منزل مثل نظافت خانه ، خريد و آماده كردن غذا را انجام مي داده است و او نگران آقاي احمدي است كه آيا خوب غذا ميخورد.
پرستار متوجه مي شود كه آقاي احمدي به تدريج كاهش وزن پيدا كرده و خانه اش روز به روز بيشتر ريخت و پاش مي شود.
شش ماه گذشته است كه آقاي احمدي زخمش به طور خطرناكي پيشرفت كرده است و انواع مختلف مراقبت از زخم موفقيت آميز نبوده است . اندازه زخم دو برابر شده و ترشحات چركي زرد رنگ دارد كه به پني سيلين جواب نميدهد و لبه هاي زخم نكروز شده است.
فقدان نبض هاي محيطي روي پاي چپ به علت ادم به مدت چندين هفته وجود داشت . قند خون وي تقريباً 200 تا 250 ميلي گرم در دسي ليتر بوده است . درنهايت عدم بهبود زخم باعث آمپوتاسيون زير زانو در پاي چپ شده و پس از چهار روز بستري شدن در بيمارستان ترخيص مييابد و پس از آن ويزيت در منزل از او صورت ميگيرد . او درد فانتوم (1) را ذكر مي كند . پرستار براي به حركت در آوردن او و كمك به پذيرش معلوليت بيمار اقدام ميكند. با توجه به اينكه در آخرين آزمايش، گلوكز خون 210 ميلي گرم در دسي ليتر بوده است، داروهاي قبلي جهت درمان ديابت وي ادامه دارد.ملاقات در منزل به مدت چهار هفته و هفته اي يكبار انجام ميشود و در ويزيت هفته آخر ، پرستار در ملاقات با فرزندان و همسايه بيمار ،از آنها ميخواهد كه سركشي و مراقبت بيشتري را از بيمار به عمل آورند.
مثالي در مورد نحوه ثبت گروه . P.B.L. بيان ميشود: تجزيه و تحليل مشكل (آنچه مي دانيم)
پيرمرد ، همسر مرده.
زندگي به تنهايي در آپارتمان.
داراي دو فرزند كه دور از ايشان زندگي مي كنند ، داراي دوستان نزديك است.
دچار زخم پايي شده است كه نياز به پانسمان مرطوب دارد.
سابقه پزشكي
• ديابت غير وابسته به انسولين ، خودش به تنهايي قادر به كنترل قند خونش نيست و رژيم غذايي خود را مراعات نمي كند.
• قند خون غير ناشتا : 188 ميلي گرم در دسي ليتر.
• هيپرتانسيون : فشار خون mmHg 90/170 .
• نوروپاتي : از نوع دو طرفه و محيطي.
وزن : قد :
مستقل در انجام فعاليتهاي روزمره زندگي ، استفاده از عصا.
توانائي رانندگي با ماشين خود.
مصرف تنباكو ، سابقه سيگاري بودن 15 سال قبل
اختلال شنوايي.
مرگ همسر در بهار گذشته.
تشخيصهاي بالقوه پرستاري
• Impaired skin integrity
• Knowledge deficit R/T (2) diabetes management
• Knoweledge deficit R/T wound care
• Potential for falls R/T foot ulcer and need for use of cane
• Adjustment to recent death of wife loss role function, life style changes
• Alterations in nutrition
• Impaired hearing
مباحث يادگيري فراگيران (آنچه نمي دانيم) :
• انواع و طبقه بندي زخمها و درمان آنها چيست ؟
-
چگونه ميتوانيم به دقت از زخمهاي جلدي مراقبت به عمل آوريم تا بهبود يابند.
-
نوروپاتي چه تأثيري بر زخمها و بهبود آنها دارد ؟
-
فوايد و مضرات آب و سركه بر روي زخمها چيست؟
-
هر كدام از داروهاي بيمار چه موارد استفاده ، احتياطات و مراقبتهايي به خصوص براي سالمندان دارند؟
-
نيازهاي تغذيه اي آقاي احمدي چيست ؟
-
چگونه ايمني فرد و محيط او را توأم با فعاليتهاي روزمره زندگي (A.D.L.) بررسي كنيم ؟
-
چگونه سطح آگاهي و دانش بيمار و كمبود آن را به منظور شروع برنامه ريزي آموزشي ، بررسي كنيم
-
اينكه قند خون بيمار mg/dl 188 است، چه اهميتي دارد ؟
منابع اطلاعاتي
كتب مرجع ، اينترنت ، مجلات و ژورنالها، مقالات ، افراد كارشناس در آن رشته، اجتماع ( مثل: مراكز خدمات پرستاري در منزل ، پزشكان ، مشاورين ، فيزيوتراپها ، مددكاران اجتماعي ، مراكز بهداشتي ،مراكز خدمات بهداشت رواني ، سرويسهاي مشاوره اي).
مفاهيم يادگيري و راهنمائيهاي رهبر گروه در مورد آقاي احمدي (1)
مفاهيم يادگيري در مورد case scenario
• مراقبتهاي بهداشتي در منزل (مراكز بهداشتي، ارجاع ، نحوه پذيرش ، مقررات آن مراكز … )
• ديابت مليتوس.
• درمان از طريق دارو ، رژيم غذائي ، ورزش.
نقش پرستار به عنوان مراقبت كننده ، آموزش دهنده و عوارض و مداخلات خاص براي سالمندان.
• مراقبت از زخم.
• انواع زخمها و درمان آنها.
• نقرس : كنترل و درمان آن.
• مراقبت از بيمار دچار آمپوتاسيون.
• حمايت از سلامتي و سطوح پيشگيري.
• منابع اجتماعي و موانع براي جمعيت سالمندان.
• روشهاي آموزشي – يادگيري براي اقشار خاص.
• نقش پرستاران در كاركردن با افرادي كه عزيزي را از دست دادهاند.
• توسعه اعتماد و اطمينان در مورد روابط پرستار– بيمار.
راهنمائيهاي رهبر گروه (2)
• معيارها و دلايل ارجاع آقاي احمدي به مراكز خدمات بهداشتي در منزل چيست ؟
• نقرس چيست ؟ چگونه تشخيص داده ميشود و درمان آن چگونه است؟
• درمانها : سه نوع داروي خوراكي پايين آورنده قند خون كدام است؟ (مكانيسم اثر، تداخل دارويي ، مراقبتهاي پرستاري را مقايسه كنيد) آيا دوز داروهاي بيمار بالاست ؟ كم است ؟ داروهاي استفاده شده براي بيمار كدامند و مراقبتهاي پرستاري مربوط به آنها چيست؟
• هنگام كنترل قند خون كدام روش بهتر است : تصادفي يا ناشتا؟ چرا؟ چه داروها و عوامل خارجي اثر ميگذارد در كاهش يا افزايش قند خون؟ مراقبتهاي پرستاري و آموزشهاي مربوط به بيماراني كه قند خونشان بالاست كدام است؟
• چه نوع مراقبتهائي براي اين نوع زخم مناسب است ؟ چرا ؟ شما چطور ميتوانيد پاسخ موجود را به درمان و مراقبت خود از زخم كنترل كنيد ؟شما چطور ميتوانيد وضعيت گردش خون زخم را بررسي كنيد؟
• عوارض شايع ديابت در سالمندان چيست ؟ چه مطالعه اي در مورد كنترل ديابت و عوارض آن صورت گرفته است ؟ آخرين تحقيقها در مورد توصيههاي درماني و مراقبتي ديابت نوع دوم كدامند؟
• شما چه پاسخي به آقاي احمدي ،در مورد اين كه زخم پايش را در داخل آب و سركه مي گذارد خواهيد داد؟ آيا شما از تكنيكهاي استريل يا تميز براي تعويض پانسمان استفاده خواهيد كرد؟ چرا ؟
• چه سطحي از پيشگيري را براي مريض به كار مي بنديد ؟اول؟ دوم ؟ سوم ؟
• چه عواملي را در آموزش به اين مددجو مد نظر قرار مي دهيد ؟ تكنيكهايي را كه جهت تقويت انگيزه يادگيري در بيمار مي توانيد به كار گيريد، شرح دهيد.
• انگيزه هاي بيمار ، سطح پذيرش او عادات بهداشتي كه بيمار متأثر از آنهاست، كدام است؟
• در برخورد با فرايند طبيعي سوگ و ماتم چه بايد كرد؟
• ميزان سازش آقاي احمدي چگونه است؟ نقش پرستار در كمك به آقاي احمدي در ارتباط با سوگ از دست دادن همسرش چيست؟
• منابع و مراكز اجتماعي قابل دسترس آقاي احمدي جهت حمايت از وي در كنترل و درمان ديابت كدام است؟
• نوروپاتي چيست ؟ علل نوروپاتي چيست ؟ علائم و عوارض آن ؟زمان آن؟
• هدف از انجام پانسمان هيدروكلوئيد چيست ؟چه علائمي حاكي از پاسخ مثبت زخم به اين نوع مراقبت است؟ سه روش دبريد زخم كدامند؟
• وضعيت تغذيه اي آقاي احمدي را چگونه ميسنجيد؟ نيازهاي كالريك او چقدر است ؟ آيا 1800 كالري براي او مناسب است؟
• كدام تستهاي آزمايشگاهي نمايانگر وضعيت تغذيه اي او است ؟ دلايل بالقوه براي كاهش وزن او چيست ؟ مسائل جسمي ؟ مسائل روحي ؟
• دو نوع دستور غذايي براي رژيم غذايي حاوي 1800 كالري و براي چهار وعده صبحانه ، نهار ، شام و يك ميان وعده تنظيم نمائيد.
****
منابع
• دكتر محمودي . محسن . ؛ آموزش پرستاري در دانشكده علوم بهداشتي دانشگاه مك مستر كانادا . فصلنامه دانشكده پرستاري و مامائي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي ،تهران ،1380 : شماره 35 ، ص 102.
• Lowenstein ; Artene ; Brad shaw; Martha. (2001); Faszard's lnnovative teaching strategies in nursing . Aspen Publication 83-104.
• Frinch PM . . (1999) ; Learning on the academic performance of students studying pediatric medicine in ontario . Medical – Education . 33(6) : 411-7
• Morales; Mann ; (2001) ; problem base learning in new canadian curriculum . journal of Advanced nursing . jan : 33 (1) : 9-13
• Habib, F . etal . (1999) ; problem based learning : anew approach for nursing education in Egypt . Journal of multicaltural -Nursing – and – Health . 5(3) : 6-11.